«Ανάπνεε πάντα από τη μύτη», λέγαν παλιότερα οι μαμάδες στα παιδιά τους. Αν έχεις αναζητήσει ποιος είναι ο σωστός τρόπος αναπνοής, ίσως έχεις συναντήσει κανόνες που μοιάζουν να συγκρούονται.
Στις εκπαιδεύσεις του Breathflow πάμε πιο πέρα απο την συνήθεια του να ψάχνουμε την διάκριση μεταξύ λάθους και σωστού. Δεν ρωτάμε ποιος είναι ο σωστός τρόπος να αναπνέει κανείς αλλα εάν έχει επίγνωση του πως αναπνέει αυτή τη στιγμή. Η αύξηση της αναπνευστικής επίγνωσης δεν σημαίνει ότι πρέπει να ελέγχουμε διαρκώς την αναπνοή μας. Σημαίνει ότι μπορούμε να την παρατηρήσουμε και, όταν χρειάζεται, να έχουμε περισσότερες επιλογές. Στο παρόν άρθρο επικεντρωνόμαστε στην στοματική αναπνοή απο συνήθεια.
Γιατί προτιμούμε την αναπνοή από τη μύτη και όχι απο το στόμα;
Στην καθημερινότητα και ιδιαίτερα στην ηρεμία, η ρινική αναπνοή είναι η επιλογή που ενθαρρύνουμε, και υπάρχουν σημαντικοί λόγοι γι’ αυτό.
Η μύτη θερμαίνει, υγραίνει και φιλτράρει τον αέρα, συγκρατώντας σωματίδια και μέρος των μικροοργανισμών, ενώ μας επιτρέπει να αντιλαμβανόμαστε τις μυρωδιές.
Στους παραρρίνιους κόλπους παράγεται επίσης μονοξείδιο του αζώτου (NO), ένα αέριο που συμμετέχει στην άμυνα των αεραγωγών και στη ρύθμιση της κυκλοφορίας του αίματος. Μέρος του μεταφέρεται στους πνεύμονες κατά τη ρινική αναπνοή, όπου μπορεί να συμβάλλει στη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων.
Όταν αναπνέουμε από το στόμα, παρακάμπτουμε σε μεγάλο βαθμό αυτές τις λειτουργίες της μύτης, ενώ η συχνή στοματική αναπνοή μπορεί να προκαλεί ξηρότητα στο στόμα και στον λαιμό, αλίωση της στοματικής κοιλοτητας και φράξη της ρινικής.
Στο βιβλίο «Ανάσα» (Breath), ο James Nestor περιγράφει ένα προσωπικό πείραμα που πραγματοποίησε, σε συνεργασία με ερευνητή του Πανεπιστημίου Stanford. Για δέκα ημέρες ανέπνεαν αποκλειστικά από το στόμα, έχοντας αποκλείσει τη ρινική αναπνοή.
Κατά τη διάρκεια του πειράματος, ο Nestor αναφέρει ότι παρατήρησε:
-
Έντονη αύξηση του ροχαλητού, από λίγα λεπτά σε αρκετές ώρες τη νύχτα.
-
Εμφάνιση επεισοδίων υπνικής άπνοιας και χειρότερη ποιότητα ύπνου.
-
Αύξηση της αρτηριακής πίεσης και των επιπέδων στρες.
-
Κόπωση, άγχος και δυσκολία συγκέντρωσης στην καθημερινότητα.
Όταν επέστρεψαν στη ρινική αναπνοή, οι περισσότερες από αυτές τις αλλαγές υποχώρησαν.
Κι αν δεν μπορώ να αναπνεύσω άνετα από τη μύτη;
Ένα κρυολόγημα, οι αλλεργίες, η συμφόρηση ή μια ανατομική ιδιαιτερότητα μπορούν να δυσκολέψουν τη ρινική ροή. Σε έντονη σωματική προσπάθεια, επίσης, το στόμα μπορεί να χρησιμοποιείται φυσιολογικά.
Όταν η αναπνοή από τη μύτη είναι επίμονα δύσκολη, η λύση δεν είναι να πιέσουμε τον εαυτό μας. Είναι να αναζητήσουμε την αιτία με κατάλληλο επαγγελματία υγείας. Η αντιμετώπιση μιας πραγματικής απόφραξης και η αλλαγή μιας συνήθειας δεν είναι το ίδιο πράγμα.
«Πιάνουμε στα πράσα» τον εαυτό μας
Μερικές φορές αναπνέουμε από το στόμα χωρίς να το έχουμε καν προσέξει. Και αυτό μπορεί να έχει γίνει συνήθεια. Αν, μέσα στην ημέρα, «πιάσουμε στα πράσα» τον εαυτό μας να αναπνέει από το στόμα, μπορούμε απλώς να αναγνωρίσουμε τι συμβαίνει και, εφόσον η μύτη είναι ελεύθερη και η αναπνοή άνετη, να επιστρέψουμε φυσικά στη ρινική αναπνοή. Όχι ως διορθωτική τιμωρία αλλά ως μια μικρή πράξη προσοχής. Η αλλαγή μιας συνήθειας καλλιεργείται με χρόνο, παρατήρηση και ευελιξία, όχι με καταναγκασμό.
Breathwork απο το στόμα;
Στις συνεδρίες αναπνοής του Breathflow και γενικά στο breathwork επικεντρωνόμαστε πολλές φορές στην συνεχόμενη αναπνοή απο το στόμα. Η καθημερινή αναπνοή και μια συνεδρία Συνειδητής Συνδεδεμένης Αναπνοής έχουν διαφορετικό σκοπό και πλαίσιο. Η στοματική αναπνοή μπορεί να επιλεγεί για συγκεκριμένα μέρη μιας καθοδηγούμενης διαδικασίας· δεν αποτελεί σύσταση για τον τρόπο που αναπνέουμε όλη την ημέρα.
Μέσα στη δική μας βιωματική προσέγγιση, η αναπνοή μπορεί να μας βοηθήσει να προσέξουμε συναισθήματα, αντιδράσεις και επαναλαμβανόμενα προσωπικά μοτίβα.
Στο Breathflow, όταν χρησιμοποιούμε τη Συνειδητή Συνδεδεμένη Αναπνοή, προτιμούμε η εισπνοή και η εκπνοή να γίνονται από την ίδια διαδρομή μέσα στον ίδιο αναπνευστικό κύκλο — μύτη ή στόμα, ανάλογα με το πλαίσιο. Αυτό μας βοηθά να διατηρούμε μια συνεπή ροή.
Όπως κι αν αναπνέουμε αυτή τη στιγμή, δεν χρειάζεται να είναι «λάθος»
Το σώμα μας προσαρμόζει την αναπνοή του στις δυνατότητες και στις ανάγκες της κάθε στιγμής. Κάποιες συνήθειες μπορούν να αλλάξουν και ορισμένες δυσκολίες χρειάζονται φροντίδα. Όμως η παρατήρηση δεν χρειάζεται να αρχίζει με κριτική.
Στο Breathflow επιλέγουμε να δούμε την αναπνοή με τρυφερότητα. Ακόμη κι όταν δεν είναι όπως θα τη θέλαμε, μπορούμε να τη συναντήσουμε ως μια προσπάθεια του οργανισμού να ανταποκριθεί στη ζωή. Με αυτή την έννοια, για εμάς, όπως κι αν αναπνέουμε, είναι αγάπη.
Και από εκεί ξεκινά η αλλαγή: όχι από το «πρέπει να αναπνέω σωστά», αλλά από το «μπορώ να παρατηρήσω, να καταλάβω και να επιλέξω».
Συνέχισε την εξερεύνηση
- Γιατί αναπνέουμε άλλοτε καλύτερα από το ένα ρουθούνι; — γνώρισε τον φυσικό ρινικό κύκλο.
- Τι είναι η Συνειδητή Συνδεδεμένη Αναπνοή (CCB); — η πρακτική και οι βασικές αρχές της.
- Η Ακαδημία Breathflow — αν θέλεις να εξερευνήσεις τη σχέση σου με την αναπνοή σε βιωματικό εκπαιδευτικό πλαίσιο.
Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση
Cleveland Clinic — Nose Breathing vs. Mouth Breathing: Which Is Better?
Cleveland Clinic — Mouth Breathing: Symptoms, Complications & Treatment.
International Breathwork Foundation — Breathwork Definitions (Conscious Connected Breathing).
James Nestor (2020) — Breath: The New Science of a Lost Art (ελληνική έκδοση: Ανάσα). Δημοσιογραφική αφήγηση και προσωπική εμπειρία.
Mouth taping, systematic review (2025) — 10 studies; limited evidence and risks with nasal obstruction.
Cleveland Clinic — Is Mouth Tape Safe To Use While Sleeping?